Logo VieZ

Ai sẽ thay thế Trung Quốc trở thành công xưởng công nghệ của thế giới?

Aaron|

Nhìn vào sự phát triển của Trung Quốc, người ta khó lòng đoán được chuyện gì sẽ xảy ra khi gã khổng lồ này rút lui khỏi thị trường.

Gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2001, Trung Quốc chỉ đóng vai trò thứ yếu trong lĩnh vực sản xuất toàn cầu. Tuy nhiên, sau nhiều năm cải cách kinh tế đã giúp sản lượng hàng xuất khẩu của nước này tăng vọt. Trong những năm tiếp theo, họ khẳng định mình là nhà máy "giá rẻ" của thế giới, sản xuất các sản phẩm sử dụng nhiều lao động như dệt may, đồ chơi, quần áo, giày dép và đồ nội thất cho người tiêu dùng trên toàn cầu.

Ai sẽ là "The next China"?

Các ngành công nghiệp này là bàn đạp cho phép Trung Quốc chuyển sang mặt hàng tiên tiến hơn là đồ điện tử, như cách đã từng xảy ra với Hồng Kông và Hàn Quốc. Với việc giáo dục phát triển cũng như sự gia tăng trong tiền lương, Trung Quốc hiện muốn tập trung vào lĩnh vực sản xuất cao cấp , để lại công việc sản xuất hàng hóa giá rẻ, thâm dụng lao động cho nước khác.

Nhưng nếu kế hoạch này thành công, liệu ai sẽ thay thế Trung Quốc trở thành nhà máy "giá rẻ" của thế giới?

ai se thay the trung quoc tro thanh cong xuong cong nghe cua the gioi - anh 0
Sau nhiều năm cải cách kinh tế đã giúp sản lượng hàng xuất khẩu của Trung Quốc tăng vọt.

Đó là câu hỏi mà Gordon Hanson, giáo sư kinh tế tại Trường Harvard Kennedy đưa ra. Theo ông, hiện tại không có câu trả lời rõ ràng cho câu hỏi trên. "Ai sẽ lấp đầy chỗ trống của Trung Quốc vẫn còn là một câu đố", ông thừa nhận.

Trung Quốc dường như đã đạt đỉnh cao trong sản xuất hàng hóa sử dụng nhiều lao động. Hanson đã phân tích 10 mặt hàng tiêu dùng khác nhau, bao gồm hàng dệt may, quần áo, giày dép, đồ thể thao, xe tay ga, đồ chơi và đồ đạc và phụ kiện được sử dụng trong các lĩnh vực như vệ sinh, sưởi ấm và chiếu sáng. Kết quả cho thấy tỷ trọng xuất khẩu của Trung Quốc trên thế giới đối với các mặt hàng này thường đạt mức cao, cao nhất là 39,3% vào năm 2013.

Các ứng cử viên tiềm năng

Có lẽ đáp án nằm ở các nền kinh tế xuất khẩu mới nổi ở châu Á, cụ thể là Ấn Độ, Bangladesh, Campuchia, Indonesia, Myanmar, Pakistan, Sri Lanka và Việt Nam. Nhưng chỉ có Bangladesh, Campuchia và Việt Nam có mức tăng trưởng đáng kể về tỷ trọng xuất khẩu và thâm dụng lao động trên toàn cầu trong hai thập kỷ qua. Trong đó, Bangladesh đã phát triển thành nhà xuất khẩu quần áo lớn thứ hai thế giới vì chi phí thấp, trong khi Việt Nam trở thành lựa chọn thay thế ưa thích cho Trung Quốc để sản xuất giày thể thao và hàng dệt may.

Hanson nhận định: "Bangladesh và Việt Nam có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất. Nếu phải nói ai là Trung Quốc tiếp theo, thì đó chính là họ. Vấn đề là họ không đủ lớn để tiếp quản việc sản xuất theo cách mà Trung Quốc đã làm ở Đông Á vào những năm 1990". Tổng dân số của Việt Nam và Bangladesh là khoảng 260 triệu người, chưa bằng 20% trong số 1,4 tỷ người của Trung Quốc. Với Campuchia, họ chỉ chiếm chưa đến 8% xuất khẩu sử dụng lao động trên toàn cầu, theo phân tích của Hanson.

Đối với các ứng cử viên ở Châu Âu, Bắc Phi và Trung Đông, chẳng hạn như Romania, Ba Lan, Morocco, Tunisia và Thổ Nhĩ Kỳ, việc thay thế đã không còn khả thi. Nhà xuất khẩu lớn nhất của nhóm - Thổ Nhĩ Kỳ - đã không tăng tỷ trọng xuất khẩu sử dụng lao động trong nhiều năm.

Bản thân Trung Quốc có thể là "Trung Quốc tiếp theo"

Thâm dụng lao động có thể vẫn diễn ra ở Trung Quốc, nhưng sẽ trải qua những thay đổi đáng kể. Công nghệ, và đặc biệt là ngành tự động hóa hứa hẹn về việc sử dụng robot để thực hiện công việc nặng nhọc, trong khi con người tập trung vào các công việc đòi hỏi kỹ năng cao. Trên thực tế, Trung Quốc là một trong những nước đi đầu trong việc sử dụng robot trong công nghiệp, nhưng chỉ áp dụng chủ yếu trong lĩnh vực ô tô và điện tử.

ai se thay the trung quoc tro thanh cong xuong cong nghe cua the gioi - anh 0
Ấn Độ, Việt Nam là những cái tên sáng giá nhất có thể tiếp quản vị thế "công xưởng thế giới" của Trung Quốc.

Tuy nhiên, Trung Quốc có nền kinh tế phát triển không đồng đều, hầu hết ngành sản xuất sử dụng nhiều lao động tập trung ở những thành phố lớn và có nguy cơ sẽ lan rộng sang các vùng khác của đất nước. "Trong trường hợp như vậy, Trung Quốc cuối cùng sẽ thay thế chính mình", Hanson nhận định. Điều đó có thể tương tự như việc đã xảy ra với Mỹ sau Thế chiến thứ hai, khi ngành sản xuất di cư từ các trung tâm đô thị đến các thành phố nhỏ hơn trên khắp đất nước, nhờ sự lan rộng của các đường cao tốc giữa các tiểu bang.

Dù vậy, ở Trung Quốc, các công ty dường như không hứng thú với sự chuyển đổi do sự khan hiếm cơ sở hạ tầng công nghiệp. Những nỗ lực của chính phủ Trung Quốc nhằm khuyến khích các nhà sản xuất di chuyển đến những khu vực này đã không thành công. 

Điều gì sẽ xảy ra với ngành công nghiệp nếu không có "Trung Quốc tiếp theo"?

Dù tích cực làm việc để mở rộng nguồn cung ứng, nhiều người vẫn cảm thấy khó khăn và tốn kém khi từ bỏ Trung Quốc. Một vài giải pháp đã được đưa ra, như "China Plus One", chiến lược kinh doanh tránh chỉ đầu tư vào Trung Quốc và đa dạng hóa kinh doanh sang các nước khác.

Hanson không đi sâu vào hậu quả, nhưng ông cho biết điều này có thể dẫn tới sự gia tăng về giá trong các mặt hàng như quần áo và giày dép. Ông nói: "Chúng ta đã quen với mức giá rất thấp của những mặt hàng này và tôi không biết liệu chúng ta có đánh giá đúng giá trị của chúng so với những hàng hóa khác hay không".

Các công ty có thể sẽ tiếp tục thử nghiệm với nguồn cung ứng của họ. "Đổi mới là tạo ra sản phẩm mới hoặc cách sản xuất hàng hóa mới, nhưng thay đổi địa điểm sản xuất cũng chính là một hình thức đổi mới khác," Hanson nói. "Điều này quá mới, và có nhiều rủi ro. Quá trình thử nghiệm có thể mất một khoảng thời gian".

Hiện tại, có thể không rõ nước nào sẽ "Trung Quốc tiếp theo", nhưng điều đó không có nghĩa câu trả lời sẽ không bao giờ xuất hiện. Rốt cuộc, đó là cách Trung Quốc từ một nhà sản xuất nhỏ trở thành công xưởng của thế giới trong một thời gian ngắn.

Nguồn:TH&PL

Credit: Quartz

Xem Nhiều Nhất

Don't Miss Out

Đừng Bỏ Lỡ

Siêu Hot

menu
Logo VieZ